Bớt Thích Muốn - Giảm Căng Thẳng - Buông Muộn Phiền

Những ngày gần Tết Nguyên đán, người người nhà nhà đều tất bật lo toan. Những đơn hàng cuối cùng ráng đóng cho xong, những xấp giấy tờ công việc cũng cố hoàn thành cho hết. Xong việc công sở, cơ quan lại quay qua chuyện nhà, chuyện cửa: dọn dẹp tổ ấm sao thật tươm tất để nơi mình ở khoác màu mới như thay áo chào năm cũ đón xuân sang.

Chỉ bấy nhiêu thôi cũng đủ khiến một người bình thường với tinh thần ổn định phải lao đao, khốn đốn, nói chi đến những người tâm lí yếu, tâm hồn mong manh, dễ vỡ. Chúng ta có quá nhiều những bổn phận, trách nhiệm phải làm. Đôi khi, chúng ta không san sẻ được với ai, để bản thân nhẹ gánh một chút, vì hầu như, ai cũng như ai, đều bận rộn cả!

Trong khối lượng công việc đè nặng và áp lực đa chiều đã làm cho mọi người đều căng thẳng (stress). Thực sự nhìn vào một khuôn mặt ai đó, hiếm lắm mới xuất hiện một nụ cười thật tình và trong sáng. Sao mà đáng thương quá vậy! Sống như thế thì thật mệt mỏi làm sao!

I. BỚT THÍCH MUỐN

Tuy vậy, cứ hễ thời gian rảnh rỗi, chúng ta lại chẳng chịu nghỉ ngơi cho lại sức. Một điều tréo ngoe là dù mệt mỏi cơ thể cách mấy sau ngày dài hoạt động, thì ta lại lôi điện thoại ra để ... hoạt động tiếp. Những tin tức, hình ảnh, các đoạn short clip,... kích thích vào thần kinh não bộ một lượng sóng không tốt, ảnh hưởng đến sóng não tự nhiên và làm nó tê liệt, mụ mị. Lượng dopamine tiết ra càng nhiều, khiến ta cứ lướt và cứ quẹt cho đến khi nào tay run, mắt thâm và hai vai mỏi nhừ thì mới bỏ điện thoại xuống đi ngủ. Đấy là ta cố tình tạo thêm áp lực, gánh nặng nữa cho cơ thể đáng thương này.

Hoặc mỗi khi buồn, chán ta lại đi chơi bời, chén chú chén anh. Uống tí "sinh tố lúa mạch" thì đâu có sao, nhưng khi "tàn canh" thì cơ thể "tàn tạ": nôn mửa, đau nhức, khó chịu và quên trước quên sau như thể ai đã đánh cắp mất cái não của ta. Vậy là ta đã hết buồn, hết chán chưa? Hay lại "mèo vẫn hoàn mèo"? Ô! Thật lạ! Muốn mình hết chán thì phải bỏ đi nguyên nhân, điều kiện, phương tiện dẫn đến chán chứ sao lại vẽ thêm, tô bồi thêm cho đậm nhỉ?!

Đức Phật có dạy thế này:

"Nếu có khổ nào khởi lên trong quá khứ, tất cả khổ ấy khởi lên lấy dục làm căn bản, lấy dục làm sở nhân. Dục là căn bản của khổ. Phàm có khổ nào khởi lên trong tương lai, tất cả khổ ấy khởi lên lấy dục làm căn bản, lấy dục làm sở nhân. Dục là căn bản của khổ."

(Tương Ưng bộ kinh, Chương 8, Tương ưng Thôn)

"Dục" là ham muốn, tham thích một đối tượng mà ta thường xuyên quan tâm, để ý. Chúng ta khổ thân, tâm là vì chúng ta thích nhiều quá, muốn nhiều quá. Bớt đi những tham thích không cần thiết là ta đã giảm được một nửa nguyên nhân dẫn đến căng thẳng.

II. GIẢM CĂNG THẲNG

Cũng là mang tiếng thư giãn mà nó lạ lắm, toàn mang đến những tổn hại cho sức khỏe và làm đầu óc cứ ngẩn ngẩn, ngơ ngơ. Cư dân mạng dùng một câu rất hay: "Hậu quả của việc lướt Tiktok/Facebook/Instagram,... quá 180 phút!" - bạn cũng thấy, tôi cũng biết, nhưng vẫn thi nhau lướt. Cứ như trên bao thuốc lá in cái câu "Hút thuốc lá có thể gây ung thư phổi" - Ừ thì biết rồi, khổ lắm, nói mãi... Và hút vẫn cứ hút!

Thật tình mà nói, chưa thấy ai bận tới mức mà không thể có thời gian lướt điện thoại. Thay vì "lướt điện thoại thường xuyên", thì ta chuyển sang "lướt điện thoại thỉnh thoảng", và cái việc "thường xuyên cần làm" là nghỉ ngơi nhiều, thư giãn sâu bằng cách thả lỏng cơ thể và tâm trí. Bạn nên học thiền, nên học cách buông xả các cơ bắp của vùng mặt, cánh tay, bả vai, đôi mắt,... về chế độ nghỉ dưỡng. Đơn giản là quan sát, ghi nhận cơn đau nhức, không cần làm gì thêm. Tốt nhất không được gồng mà phải thư giãn, phải an trú vào sự thả lỏng.

Thứ đến, chúng ta nên sắp xếp lại công việc một cách khôn ngoan. Nhiều người trong chúng ta vẫn than vãn về áp lực cuộc sống, nhưng chỉ vì không biết quản lí và điều hành sinh hoạt. Hãy mạnh dạn nhờ những người có kinh nghiệm giúp đỡ, chúng ta sẽ có được một đời sống thoải mái hơn, dễ thở hơn thay vì cứ ôm đồm không lối thoát.

III. BUÔNG MUỘN PHIỀN

Muộn phiền xuất phát từ những bất mãn và ham thích của tự thân chúng ta. Bớt đi ham thích là đã thành công được một nửa. Tiến lên, ta buông luôn cả những bất mãn, bất toại ý bằng cách "nhìn thấu hồng trần, nhìn thoáng tha nhân" - tức là mọi vật mọi việc trên đời diễn ra đều có nhân duyên của nó, đều chứa đựng bên trong đạo lí của riêng nó. Những việc xảy ra, những người ta gặp đều là nhân duyên. Thế vào tâm tư sân si bởi nụ cười hoan hỷ, trái tim bao dung và tấm lòng vị tha, rộng mở thì phiền não cũng tan biến dần dần.

Mình sống khiêm tốn, biết hạ mình xuống thì cái ta, cái ngã tự cao tự đại cũng nhỏ đi. Cái "ngã" này cũng làm ta lên bờ xuống ruộng chứ chẳng chơi. Vì cho ta là nhất, là đúng, rồi đến quyền lợi của ta, tiền bạc của ta,... mà chẳng thấu lời Phật dạy rằng tất cả vận hành trên đời đều vô thường, đều khổ đau, rồi sẽ bị mất đi, biến hoại, thay đổi. Hiểu như vậy thì ta buông được muộn phiền.

IV. KẾT

Hằng ngày, ta nên biết thư giãn thường xuyên và sâu sắc, tập dùng điện thoại ít lại, sắp xếp lịch sinh hoạt, làm việc cho khéo léo và mở lòng ra mỗi ngày một ít yêu thương thì đời sống nào mà không đáng sống, nỗi buồn nào lại có chỗ dung thân được.

Chúc đại chúng an vui và cùng nhau thực tập chế tác hạnh phúc chân thật!

Xin tặng đại chúng bài thơ của Thiền sư Thích Nhất Hạnh:

CHÂU NGỌC PHÁP HOA

Châu báu chất đầy thế giới

tôi đem tặng bạn sáng nay

một vốc kim cương sáng chói

long lanh suốt cả đêm ngày.

 

Mỗi phút một viên ngọc quý

sáng soi đất nước trời mây

chỉ cần một hơi thở nhẹ

là bao phép lạ hiển bày.

 

Chim hót, thông reo, hoa nở

trời xanh, mây trắng, là đây

ánh mắt thương yêu sáng tỏ

nụ cười ý thức đong đầy.

 

Này người giàu sang bậc nhất

tha phương cầu thực xưa nay

hãy thôi làm thân cùng tử

về đi tiếp nhận gia tài.

 

Hãy dâng cho nhau hạnh phúc

và an trú phút giây này

hãy buông thả dòng sầu khổ

về nâng sự sống trên tay.

 

Tâm Cung