Chư Tăng Tổ đình Hoằng Pháp mừng khánh tuế Hòa thượng Đạo trưởng
Hòa thượng rất hoan hỷ trước hiếu tâm hiếu hạnh của chư Tăng Ni, đồng thời ngài có đôi lời huấn từ đến đại chúng.
Hòa thượng nhắc lại ý nghĩa của việc xuất gia. Xuất gia có ba nghĩa: Xuất thế tục gia, xuất phiền não gia, xuất tam giới gia. Xuất thế tục gia là ra khỏi nhà thế tục, hay còn gọi là cát ái ly gia; Xuất phiền não gia là ra khỏi nhà phiền não. Phiền não gồm có 10 thứ: tham, sân, si, mạn, nghi, thân kiến, biên kiến, tà kiến, kiến thủ kiến và giới cấm thủ; Xuất tam giới gia là ra khỏi nhà tam giới (dục giới, sắc giới và vô sắc giới).
Đại chúng hàng Tăng sĩ bước đầu đã ra khỏi nhà thế tục. Nhà phiền não, nhà tam giới chúng ta đang nỗ lực để tiến tới. Muốn đạt được ra khỏi nhà tam giới tức là được giác ngộ giải thoát sinh tử luân hồi chúng ta phải vượt qua nhà phiền não. Trong 10 căn bản phiền não trên, có năm thứ độn sử và năm thứ lợi sử.
+ Lợi sử: thân kiến, biên kiến, tà kiến, kiến thủ kiến và giới cấm thủ. (thuộc kiến hoặc)
+ Độn sử: tham, sân, si, mạn, nghi. (thuộc tư hoặc)
- Kiến hoặc, khi chúng ta nghe pháp, nghe kinh, tìm hiểu lời Phật dạy, hiểu đúng thì chúng ta sẽ đoạn trừ được kiến hoặc. Tuy nhiên, về Tư hoặc rất sâu xa, chậm lục, khó trừ nên gọi là độn sử.
*. Thân kiến là chấp sai lầm về cái thân này. Thân là do ngũ uẩn, tứ đại giả hợp tạo thành. Chúng ta chấp cái thân này là thật, rồi cho rằng có cái ta, đến cái của ta. Từ đó ta tìm mọi cách để thỏa mãn cái ta của mình, gây bao nhiêu nghiệp chướng, nhận lấy quả đau khổ, luân hồi sinh tử trong lục đạo.
*. Biên kiến nghĩa là chúng ta có cái thấy một bên, gồm: đoạn kiến và thường kiến. Đoạn kiến là chúng ta chấp cái thân này sau khi chết là hết. Thường kiến là chấp vào quan điểm: ta cho rằng khi mình làm người - chết đi sẽ lại làm người; con thú chết đi sẽ lại làm thú,… Từ đó chúng ta làm mọi cách để hưởng thụ những dục lạc.
*. Tà kiến là chúng ta không thấy rõ được nhân quả, nghĩ rằng mình có mặt trên cuộc đời này là do một đấng nào đó tạo ra, và tất cả những hành động tốt, xấu, thiện, ác, hạnh phúc, đau khổ đều do một đấng toàn năng nào đó quyết định. Từ đó mà ta khẩn cầu những vị thần, những vị thánh,… để ban phước cho mình.
*. Kiến thủ kiến là chấp vào cái thấy biết của mình. Chấp vào thân kiến, biên kiến, tà kiến, mình cho nó là đúng, chấp vào đó.
*. Giới cấm thủ là chấp vào giới. Ví dụ chúng ta thọ 5 giới: không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu. Khi bệnh, bác sĩ chỉ định cần phải uống thuốc ngâm rượu, nhưng chúng ta chấp vào việc giữ giới (giới thứ 5) nên nhất định không uống, cuối cùng không qua khỏi vì sự cố chấp.
- Đối với ngũ độn sử: tham, sân, si, mạn, nghi. Tham, khi sáu căn tiếp xúc sáu trần phát khởi sự ham muốn, hoặc đối với ngũ dục chúng ta tham đắm, từ đó gây bao nhiêu tội ác. Sân, khi trái ý nghịch lòng, mình khởi tâm bực tức oán hận, đau khổ,… Si là vô minh: vô thường mình cho là thường, vô ngã cho là ngã, khổ cho là vui, …. Từ cái si dẫn đến tham và sân tăng trưởng. Mạn là kiêu căng, ngạo mạn, cống cao, cho mình hay hơn người, giỏi hơn người, đúng hơn người, tốt hơn người,… Nghi là nghi ngờ về nhân quả, nghi ngờ về giáo pháp của đức Phật. Chúng ta không tin có nhân có quả, không tin tu hành được giác ngộ giải thoát.
Trong 10 phiền não này, có 5 phiền não thuộc về lợi sử. Khi chúng ta đọc kinh, nghe pháp, tìm hiểu giáo lý của đức Phật sẽ có cái nhìn đúng, từ đó trừ được thân kiến, biên kiến, tà kiến, kiến thủ kiến và giới cấm thủ. Nhưng đối với độn sử rất khó trừ. Học Phật, chúng ta đều biết rõ điều đó. Chính đức Phật từ vô lượng kiếp cũng vì năm thứ này mà ngài phải luân hồi sinh tử bao lần, và cũng chính vì đó mà ngài phải tu tập trong vô lượng kiếp mới có thể đoạn trừ và thành tựu được đạo quả.
Hàng đệ tử xuất gia bước đầu ra khỏi nhà thế tục, nhưng chưa ra khỏi nhà phiền não cũng khó ra khỏi nhà tam giới. Do đó, Hòa thượng nhắc nhở đại chúng nỗ lực tu tập, không phải một ngày, một tháng, một năm, một đời… mà vô lượng vô số kiếp mới đoạn trừ được mười thứ phiền não đẩy chúng ta vào bánh xe luân hồi sinh tử. Đại chúng phải thấy rõ để tinh tấn tu tập, không phải thấy khó mà chúng ta sợ rồi buông xuôi. Cố gắng noi gương Sư Tổ “thượng cầu hạ hóa” - “Tự lợi, lợi tha” và “phước huệ song tu”. Không nên lấy phương tiện làm cứu cánh, đặt nặng việc “hạ hóa” mà quên “thượng cầu” sẽ dễ đánh mất bản thân. Ngài khuyến khích đại chúng nên phát nguyện để tinh tấn tu tập và giữ gìn thời khóa công phu làm gương cho các thế hệ đi sau.
Hình ảnh ghi nhận:
