Nói gì…

Lời nói chính là phương tiện giao tiếp hữu hiệu để con người có thể hiểu, và làm việc với nhau. Có những lời nói mang đến cho người cảm giác thoải mái, nhẹ nhàng và sự vui vẻ trong đối thoại. Nhưng cũng có những người lại chưa được khéo léo trong cách truyền đạt tâm ý, khiến cho người nghe bức xúc, khó chịu hay thậm chí là mang lại sự đau khổ cho người nghe. Vậy làm sao để những lời mình nói ra mang lại lợi ích, thành công và không tạo cho người khác sự khó chịu trong đối thoại…?

Đức Phật dạy trong kinh “Lời Nói” (Tăng chi 5.198) có yếu tố của lời nói mang đến lợi ích và sự hoan hỷ cho người nghe :

1. Nói đúng thời

2. Nói đúng sự thật

3. Nói lời nhu hoà

4. Nói lời đem đến lợi ích

5. Nói lời với từ tâm

Thứ nhất là nói đúng thời là nói đúng lúc, đúng thời điểm. Muốn quan tâm người khác nhưng bản thân lại là một người ăn nói vụng về lại thể hiện sự quan tâm của mình không đúng thời điểm khiến cho người mình quan tâm không những không có được sự thoải mái mà đôi lúc lại làm cho người mình quan tâm cảm thấy khó chịu. Bạn mình đang có chuyện buồn, cần một người để lắng nghe tâm sự thì mình lại “thao thao” chuyện trên trời, dưới đất làm cho bạn mình không những không có cơ hội được chia sẻ mà còn bị mình hành hạ làm cho mệt mỏi thêm. Như vậy là nói không đúng lúc, đúng thời. Những lúc như vậy, mình có thể là một người lắng nghe, là nơi để người ta trút bỏ những u uất, phiền muộn trong lòng, thể hiện sự đồng cảm và chỉ đưa ra những lời khuyên khi bạn mình cần. Như vậy không những có thể giúp trút bỏ gánh nặng tâm lý của đối phương mà còn xây dựng được tình bạn hữu giữa hai người.

Thứ hai là lời nói chân thật khiến cho người nghe cảm nhận được sự ấm áp và đặt niềm tin nơi mình. Lời nói chân thật đến từ sự quan tâm sẻ chia chân thật. Đó cũng là một sự tôn trọng với người nghe và nhờ đó, thông điệp dễ dàng được truyền tải, vấn đề dễ dàng được giải quyết. Từ đó, đối phương sẵn sàng lắng nghe và tiếp nhận lời mình nói và hai bên có thể hiểu nhau hơn và tạo nên thành công cho cuộc đối thoại.

Thứ ba là lời nói nhu hòa tạo nên thiện cảm và sự thoải mái trong hội thoại. Chẳng ai trong chúng ta lại muốn nghe những lười chỉ trích, cáu gắt hay những lời nói cộc lốc, chói tai mà ai cũng muốn nghe những lời nhẹ nhàng, hòa nhã. Nhờ giao tiếp với nhau bằng lời nói nhu hòa, chúng ta dễ dàng duy trì được tình cảm và giữ cho mối quan hệ của mình với mọi người được lâu dài và bền chắc hơn.

Thứ tư chính là lời nói phải mang lại lợi ích. Những điều mình nói ra, những điều mình chia sẻ nếu có thể tháo gỡ những khúc mắc, hóa giải được tâm trạng khổ đau. Không những thế, nếu lại có thể dùng lời nói để chia sẻ những kinh nghiệm trong cuộc sống, những phương pháp hay trong tu tập để vừa xây dựng đời sống vật chất, lại vừa có thể thăng tiến trên con đường tâm linh thì những gì mình chia sẻ, những gì mình nói  ra mới thực sự có giá trị và đáng được trân trọng.

Cuối cùng, đó là lời nói xuất phát bằng tâm từ bi. Với một tình thương không phân biệt, về phương diện thế gian, ta chia sẻ những phương pháp sinh hoạt, những phương pháp xây dựng cuộc sống hạnh phúc. Cao hơn nữa, với tâm nguyện được cùng nhau tắm mát trong dòng sữa Phật pháp, cùng nhau nếm pháp vị giải thoát thì ta chia sẻ cho nhau những pháp môn, những kinh nghiệm tu tập nhằm hóa giải tập khí, phiền não để có được sự bình an nội tâm. Như vậy, ta có thể xây dựng một cuộc sống thuận hòa, tình thương, tình đạo hữu và chung tay làm cho cuộc sống của chúng ta ngày càng tươi đẹp hơn.

Tóm lại, cũng một lời nói ra nhưng lại mang đến nhiều kết quả khác nhau. Trong luật có dạy, “lời nói như búa nằm trong miệng, còn nguy hại hơn cả gươm đao”. Vậy nên bằng cách ứng dụng lời Phật dạy về cách sử dụng lời nói vào trong cuộc sống, ta có thể xây dựng được những mối quan hệ tốt đẹp, một lối sống hòa nhã và lại còn có thể mang đến nhiều lợi ích cho bản thân và cho mọi người.

Tâm Trí