Pháp thoại “Dừng và chuyển nghiệp” – TT. Thích Giác Đăng - KTPT lần 103
Tất cả những hạnh phúc hay khổ đau, mọi sự vận hành trên thế gian, và đối với từng mỗi cá nhân, tập thể đều nằm trong một quy luật, đức Phật gọi đó là nhân quả. Nhân quả là một quy luật khách quan, không phải là một sản phẩm hay một lời dạy riêng của đức Phật, dành riêng trong đạo Phật mà đó là quy luật chung chi phối mọi sự vận hành trên thế gian này. Với trí tuệ và lòng từ mẫn, đức Phật chỉ bày cho tất cả chúng sinh thuyết về nghiệp. Thuyết về nghiệp được phát xuất từ nhân quả, đặt trên căn bản của nhân quả.
Sự chiêu cảm tức là sức mạnh của nghiệp tác động. Trong kinh tạng Nikaya đức Phật dạy, chúng sanh là chủ nhân của nghiệp, là thừa tự của nghiệp. Nhằm giúp đại chúng có sự hiểu biết đúng đắn, không sai lệch về nghiệp, không bị mê tín, Thượng tọa phân tích rất tường tận về nhân, quả và nghiệp.
Nhân là hạt giống, quả là trái. Nghiệp là một quy trình vòng tròn khép kín. Khi chúng ta có một hành động qua thân, khẩu, ý, tức là chúng ta bắt đầu gieo nhân. Khi đó, chúng ta tạo ra một vòng tròn mới. Trên vòng tròn đó có một điểm xuất phát. Điểm xuất phát này di chuyển trên vòng tròn, đến khi giáp vòng thì vòng tròn đó sẽ biến mất và kết quả sẽ hiện ra, gọi là quả. Tiến trình của vòng tròn này gọi là quy trình về nghiệp. Điểm xuất phát đầu tiên của vòng tròn mới được gọi là nghiệp nhân. Trong hành trình di chuyển của điểm này có những yếu tố tác động thêm hoặc bớt lên nó, ta gọi là nghiệp duyên. Khi điểm này đi đến giáp mối với điểm xuất phát thì vòng tròn biến mất, nghiệp quả hiện ra. Nghiệp nhân, nghiệp duyên, nghiệp quả, cả ba tiến trình này ta gọi chung là nghiệp. Một chúng sanh nào tạo ra nghiệp nhân, chúng sanh đó phải nhận nghiệp quả do mình tạo ra.
Trong số những vòng tròn trước đây chúng ta đã tạo có hai loại: một là tốt, hai là xấu. Khi một vòng tròn xấu bắt đầu từ một hành động bất thiện, khi nó kết thúc chúng ta sẽ nhận lấy kết quả đau khổ; và khi một vòng tròn tốt được bắt đầu từ một hành động tốt, đến lúc kết thúc vòng tròn chúng ta sẽ nhận kết quả hạnh phúc an vui.
Từ vô lượng kiếp đến nay, chúng ta đã tạo ra vô lượng vòng tròn. Trong đó, có những vòng tròn đã kết thúc, có những vòng tròn còn dang dở được mang theo. Nếu một vòng tròn được tạo ra dù là tốt hay xấu, khởi điểm đó chạy được giáp vòng ngay trong cuộc đời này thì quả báo đó gọi là hiện báo. Có những trường hợp vòng tròn chạy chậm hơn, cho đến khi mãn báo thân mà khởi điểm chạy chưa giáp vòng thì những vòng tròn dang dở này vẫn sẽ theo ta qua đời sau, được gọi là sanh báo. Có những vòng tròn lớn hơn, di chuyển chậm hơn, đời này chưa kết thúc, đời sau vẫn chưa kết thúc, mà nó đến nhiều hoặc rất nhiều những đời sau nữa mới kết thúc, ta gọi là hậu báo.
Kinh Pháp Cú, đức Phật dạy: “Tự mình, làm điều ác; Tự mình làm nhiễm ô; Tự mình không làm ác; Tự mình làm thanh tịnh; Tịnh, không tịnh tự mình; Không ai thanh tịnh ai!”, hạnh phúc hay đau khổ đều do tự chính mình.
Qua những câu chuyện thực tế, Thượng tọa giúp đại chúng hiểu rõ về sức mạnh của nghiệp tác động, đồng thời có cái nhìn tường tận về nhân, duyên, quả, nghiệp. Từ đó, chúng ta sẽ có cuộc sống an nhiên, đón nhận mọi thứ đến với mình dù tốt hay xấu. Điều quan trọng hơn nữa là chúng ta biết chọn lọc những nghiệp nhân tốt để gieo trồng, tương lai gặt hái những quả lành.
Sau thời pháp thoại, Thượng tọa dành 15 phút giải đáp thắc mắc của quý hành giả xoay quanh chủ đề bài giảng và ứng dụng lời Phật dạy trong cuộc sống.
Buổi chiều, tại các khu vực giảng đường có chương trình sinh hoạt nhóm. Quý thầy trong ban quản chúng giải đáp các thắc mắc của quý Phật tử.
Hình ảnh ghi nhận:
