Tám pháp thế gian

Còn sống trong cõi Ta-bà này, chúng ta như những con thuyền giữa biển, như cành cây giữa trời, luôn bị các cơn gió xô đẩy từ hướng này qua hướng khác, mà đức Phật gọi đó là tám ngọn gió đời. Chúng có hai mặt thuận cảnh và nghịch cảnh, bao gồm: 1. Được lợi; 2. Mất lợi; 3. Được danh; 4. Mất danh; 5. Chê bai; 6. Khen ngợi; 7. Hạnh phúc và 8. Khổ đau.

Dù bất kỳ ai cũng bị chi phối bởi tám ngọn gió này. Tuy nhiên, vẫn có sự khác biệt giữa vị Thánh và kẻ vô văn phàm phu khi đối mặt với chúng.

Kẻ vô văn phàm phu khi được lợi lộc, được danh, được khen, được hạnh phúc thì người ấy không nhận thức được tính chất vô thường – cái gì có rồi cũng mất, hoặc mình chán rồi bỏ nó hoặc là nó bỏ mình và khổ – để có được nó, chúng ta phải vất vả khổ sở; khi có rồi lại tiếp tục lo sợ bị mất mà phải giữ gìn, rồi đến khi giữ không được thì đau khổ hơn gấp bội. Vì không thấy được điều đó hoặc không chịu thấy, nên chúng ta thường có sự tham đắm hoan hỷ với lợi lộc ấy, và khi bị mất lợi, mất danh, bị chê, bị khổ thì chúng ta khởi lên sầu muộn. Do tâm bị chi phối bởi thuận cảnh và nghịch cảnh như vậy, cộng thêm phải chịu sự thiêu đốt của sanh, già, bệnh, chết... nên đức Phật nói chúng sanh đang sống trong nhà lửa, chịu từ khổ này đến khổ khác mà không hay.

Trái lại, môt vị Thánh đệ tử hiểu pháp, khi gặp thuận cảnh hoặc nghịch cảnh, vị ấy khéo tác ý, nhận thức tính chất vô thường, khổ của mọi sự vật hiện tượng đang diễn ra nên không tham đắm, cũng không buồn phiền. Nhờ vậy, vị ấy được an lạc ngay hiện tại, đoạn tận tham, sân, si và được thoát khỏi sanh, già, bệnh, chết.

Còn đối với chúng ta, những chúng sanh đang có duyên với Phật pháp hiện đời thì sao? Chúng ta đang có trong tay những phương thuốc chữa bệnh cực kỳ hữu hiệu, chúng ta đang có quyền hưởng một tài sản thừa kế kếch xù mà không có bất kỳ một tài sản nào trên thế gian có thể so sánh được, đó là những lời dạy của đức Phật. Trong suốt bốn mươi lăm năm hoằng pháp độ sinh, đức Phật đã tùy căn bệnh của mỗi chúng sanh mà cho những phương thuốc khác nhau, giúp chúng sanh được giảm đau ngay hiện tại và dứt hẳn căn bệnh trầm kha mãi về sau. Và hiện tại, những phương thuốc đó đang được nằm gọn trong tam tạng kinh điển và được các đệ tử của Ngài gìn giữ, trì tụng và hành trì theo mỗi ngày. Vấn đề ở đây là ta có chịu đến hiệu thuốc Phật pháp để đem về những liều thuốc trị bệnh cho mình hay không? Hay là phó mặc cho tám cơn gió độc này, đứng yên chịu trận cho nó muốn làm gì mình thì làm để rồi phải sống quằn quại trong khổ, để rồi trầm luân sinh tử từ chỗ này sang chỗ kia, lúc làm người lúc làm thú, lúc làm trời lúc làm quỷ?

Vì thế, đến với Phật pháp, chúng ta có quyền lựa chọn hạnh phúc hay khổ đau, đi lên hay đi xuống, không những tự giúp chính mình mà còn có thể giúp cho người xung quanh.

Tâm Điển