Từ bi – Bình đẳng
Làm thế nào để nuôi dưỡng lòng từ bi. Ta phải có cách đối phó với sự thù ghét, làm nguôi dịu sự thù ghét là giai đoạn đầu tiên trong việc phát triển lòng từ bi. Trước hết ta phải hoàn toàn hiểu rằng việc cảm thấy thù ghét thật sự chỉ đem đến đau khổ cho chính bản thân ta. Ta phải suy nghĩ một cách tích cực tại sao người ta thù ghét mình? Do mình có lỗi, sai phạm nên người ta thù, không thích mình. Biết vậy, ta nên sửa sai và không trách người, chỉ trách mình, sửa đổi bản thân tốt hơn. Thoát khỏi sự thù ghét thì không ganh tỵ tật đố, tham lam và bất mãn, ta sẽ có được hạnh phúc, thoải mái trong sự ấm áp của lòng từ bi.
Mở rộng tình thương đến với tất cả mọi người. Phương pháp hữu hiệu nhất để đạt được điều này dựa trên cảm xúc của người biết ơn và đền ơn. Đối với bản thân, mong muốn đền đáp điều tốt lành cho những người có ân với ta. Bắt đầu cảm xúc này dần ta học mở rộng lòng từ bi đến với tất cả chúng sanh. Cách đối trị với một cảm xúc tiêu cực bằng thiền quán. Khi ta cảm thấy giận dữ, hãy nghĩ đến điều gì làm sanh khởi lòng từ và bi. Đây là điều sẽ thay thế cho sự giận dữ. Ta không đàn áp giận dữ, chỉ cố gắng cảm nhận lòng từ bi, sự thay thế này sẽ đoạn trừ được nó.
Nếu chúng ta thực hiện được lòng từ bi ta sẽ có sức khỏe, thể chất, tâm lý tốt hơn. Theo sự nghiên cứu của khoa học gần đây, người Mỹ có bằng chứng rằng từ bi và ứng xử chu đáo có lợi cho sức khỏe và xúc cảm. Những cuộc nghiên cứu cho thấy chìa tay ra giúp đỡ người khác có thể đem lại cảm giác hạnh phúc, điềm tỉnh hơn, ít chán nản hơn và giúp con người có cuộc sống vui vẻ, thanh thản hơn. Đức Phật dạy hận thù không thể diệt được hận thù, chỉ có tình thương mới diệt được hận thù. Thật vậy, khi yêu thương, con người dễ tha thứ, dễ bỏ qua những điều bất như ý mà người khác đem đến cho mình, cũng chính sự tha thứ bằng tình yêu thương rộng mở sẽ làm cho hận thù và nóng giận trong ta mau chóng tan biến.
Bình đẳng giai cấp. Đức Phật đã xóa bỏ tất cả những khái niệm về giai cấp trong xã hội. Ngài tuyên bố con người không có giai cấp trong giọt nước mắt cùng mặn, dòng máu cùng đỏ.
Bình đẳng giới tánh. Đức Phật đã khẳng định nam nữ đều có quyền bình đẳng như nhau về cơ hội và sự lợi ích, nên trong giáo đoàn của Ngài có sự hiện diện của Tỳ kheo Ni. Đây được coi là sự cách mạng vĩ đại đầu tiên trong thế giới loài người về quyền bình đẳng.
Bình đẳng trong gia đình. Trong đời sống gia đình giữa vợ chồng, con cái sự bình đẳng được đặt vào vị trí từng thành viên. Đạo đức giữa vợ chồng là phải có sự tôn trọng thương yêu giúp đỡ lẫn nhau. Cha mẹ phải có trách nhiệm về sự trưởng thành của các con, phận làm con phải vẹn tròn hiếu thảo với cha mẹ. Sự bình đẳng tương đối đem lại an lành và hạnh phúc của gia đình.
Bình đẳng trong nhân quả chân lý. Nhân quả chi phối tất cả mọi người trong cuộc sống: làm lành thì hưởng quả báo tốt, làm ác thì gánh lấy hậu quả khổ đau, trồng cà được cà, trồng đậu được đậu, nhân nào quả đó không sai. Hiện tại chúng ta có cuộc sống đầy đủ về vật chất lẫn tinh thần là do cái nhân đời trước gieo tốt hôm nay mới có quả tốt. Ngược lại, chúng ta sanh vào nơi thường xuyên bão tố, động đất, núi lửa, thiên tai, đói khát, thời tiết nóng bức, lạnh giá, chiến tranh liên miên, biên địa hạ tiện là do cái nhân đời trước không tốt. Do đó, mỗi người chúng ta cần phải làm lành, lánh dữ, tích công bồi đức.
“Chớ làm các điều ác
Nên làm các việc lành
Giữ tâm ý thanh tịnh
Là lời chư Phật dạy”.
Học thuyết từ bi - bình đẳng là nền tảng của Phật giáo. Nếu mọi người trên hành tinh này biết áp dụng tinh thần từ bi và bình đẳng vào đời sống thường ngày sẽ đem đến sự an lành cho chính bản thân, cho gia đình, xã hội và toàn thế giới.
Tâm Khoa