Làm Chủ Vận Mệnh

Chương bốn

HỌC ĐỨC KHIÊM TỐN

Chương ba đã bàn đến phương pháp tích thiện, chương này đã nói đến cách làm người. Sống trong xã hội ta không thể không qua lại tiếp xử với người khác. Cho nên, cách làm người cũng phải hết sức chú ý. Trong cách làm người, điều quan trọng là khiêm tốn. Người khiêm tốn nhất định sẽ được nhiều người ủng hộ và tín nhiệm. Lại nữa, người biết khiêm tốn có thể học hỏi để đổi mới mỗi ngày, không những tiến bộ về mặt học vấn, kiến thức, mà phương diện đạo đức, ứng xử v.v... cũng không ngừng tiến bộ. Cho nên, tất cả lợi ích đều nhờ đức tính khiêm tốn mà có.

Chương này bàn về lợi ích của đức khiêm tốn cũng như những ứng nghiệm mà đức tính này đem lại. Kính mong mọi người suy xét cẩn thận, đừng xem qua loa, nhất định được lợi ích lớn.

Kinh Thư nói: “Tự mãn sẽ tổn hại, khiêm tốn được lợi ích”. Lời xưa thật đúng thay!

Quẻ Khiêm trong Kinh Dịch nói: “Trong đạo lý của trời không luận việc gì, nếu tràn đầy sẽ tổn giảm, còn khiêm hư sẽ được lợi ích. Trong đạo lý của đất, không luận vật gì, nếu xung mãn sẽ tổn hại, không thể tốt đẹp mãi; còn nếu khiêm hạ sẽ được thấm nhuần không khô kiệt, giống như chỗ đất thấp sẽ có nước chảy đến, làm đầy nơi khiếm khuyết. Trong đạo lý của quỷ thần, phàm kêu ngạo tự mãn sẽ khiến bị hại, khiêm tốn sẽ kiếm được phước. Còn trong đạo lý của người ai cũng chán ghét kẻ kiêu ngạo tự mãn, yêu quý người khiêm tốn hạ mình”.

Như vậy, trời đất, quỷ thần và con người đều coi trọng khiêm hạ. Sáu mươi bốn quẻ trong Kinh Dịch nói đến đạo lý biến hóa trong trời đất âm dương, dạy cho ta phương pháp làm người. Trong mỗi quẻ đều có kiết, có hung. Quẻ hung cảnh giác răn người bỏ ác làm lành; quẻ kiết khích lệ người mỗi ngày một tiến bộ; chỉ có quẻ khiêm hoàn toàn làm việc kiết tường. Kinh Thư cũng nói: “Tự mãn sẽ gặp tổn hại, khiêm tốn sẽ được lợi ích”.

Nhiều lần tôi đi thi cùng với các bạn học, mỗi lần đều nhận thấy những thư sinh nghèo khi sắp thành đạt, trên nét mặt của họ đều hiện ra vẻ khiêm cung, an ổn rõ ràng.

Năm Tân Hợi tôi đến kinh thành thi hội. Quê Gia Hội của tôi, số người cùng đi thì có khoảng mười người, trong đó Đinh Kính Vũ là người trẻ tuổi nhất lại vô cùng khiêm cung. Tôi bảo với Phí Cẩm Pha cũng là người cùng đi thi:

- Đinh Kính Vũ năm nay nhất định thi đậu.

Phí Cẩm Pha hỏi:

- Làm sao mà biết?

Tôi bảo:

- Chỉ có người khiêm tốn mới được hưởng phước báo. Ông nhìn xem trong số mười người chúng ta, có ai thành thật trung hậu, khiêm nhường như Kính Vũ không? Có ai cung kính, hòa thuận, cẩn thận như Kính Vũ không? Có ai bị nhục mạ, hủy báng, mà vẫn im lặng như Kính Vũ không? Một người làm được như vậy, thì trời đất quỷ thần sẽ bảo hộ cho họ, sao lại không thành đạt?

Sau đó, quả nhiên Kính Vũ thi đỗ.

Năm Đinh Sửu, tôi ở chung với Phùng Khai Chi tại kinh thành, trông thấy ông ta rất khiêm tốn, nét mặt luôn tỏ ra hòa nhã, không có chút kiêu ngạo hoàn toàn thay đổi so với tính khí ông ta lúc nhỏ. Ông ta có một người bạn tánh tình chánh trực tên là Lý Tề Nghiêm, thường phê bình ông ngay trước mặt. Mỗi khi như vậy, Phùng Khai Chi đều hòa nhã tiếp thu lời phê bình của bạn không hề phản đối một câu. Tôi bảo với Phùng Khai Chi:

- Một người được hưởng phước, phước đức đó nhất định có nguyên nhân của nó, một người gặp họa, tai họa đó nhất định có nguyên nhân của nó. Chỉ cần tâm của ta khiêm tốn, trời sẽ gia hộ. Năm nay ông nhất định sẽ thi đỗ.

Sau đó, quả nhiên Phùng Khai Chi có tên trên bảng vàng.

Năm Nhâm Thìn, tôi vào kinh ra mắt vua, trông thấy một thư sinh tên Hạ Kiến khiêm tốn nhún nhường, không có một chút kiêu ngạo. Khi trở về tôi bảo với bạn bè:

- Phàm trời muốn cho người nào được thành đạt, thì trước hết khiến người đó phát trí tuệ. Trí tuệ này khiến họ tự nhiên từ giảo hoạt, trở nên thành thật, từ phóng túng tự biết ước thúc. Hạ Kiến ôn hòa đôn hậu đến mức như vậy, chứng tỏ đã phát trí tuệ, trời nhất định sẽ ban phúc cho ông.

Sau đó quả nhiên Hạ Kiến thi đậu.

Giang Âm có một thư sinh tên Trương Úy Nghiêm, học vấn uyên thâm, văn chương xuất sắc rất nổi tiếng trong giới thư sinh. Trong kỳ thi Hương năm Giáp Ngọ, ông ta ở nhờ trong chùa đợi kết quả thi. Đến khi công bố kết quả, không ngờ lại không có tên ông. Ông không phục, mắng quan giám khảo là không có mắt, không thấy được chỗ hay trong văn của mình. Lúc đó, có một vị đạo sĩ đứng bên cạnh mỉm cười. Trương Úy Nghiêm bèn đem cơn giận của mình trút sang đạo sĩ. Đạo sĩ lại nói:

- Văn của ông nhất định không hay!

Trương Úy Nghiêm càng nóng giận bảo:

- Ông không có xem văn của tôi, sao lại biết nó không hay?

Đạo sĩ trả lời:

- Tôi thường nghe người ta bảo: làm văn phải quan trọng nhất là ở chỗ tâm bình, khí hòa. Nay thấy ông nóng giận mắng quan giám khảo, chính tỏ trong tâm vô cùng bất bình, tánh khí nóng nảy, thử hỏi như vậy văn làm sao mà hay được?

Nghe xong, Trương Úy Nghiêm không thể không phục, trở lại thỉnh giáo vị đạo sĩ. Đạo sĩ nói:

- Muốn thi đậu công danh, bản thân ông nhất định phải cải đổi.

Trương Úy Nghiêm hỏi:

- Số mệnh đã như vậy, làm sao mà thay đổi?

Đạo sĩ bảo:

- Tạo ra số mệnh tuy rằng ở nơi trời, song quyền thay đổi là ở nơi ta. Chỉ cần ông chịu khó làm việc thiện, tích âm đức thì việc phước gì mà không cầu được?

Trương Úy Nghiêm bảo:

Tôi là một thư sinh nghèo, biết có thể làm việc thiện gì đây?

Đạo sĩ nói:

- Làm việc thiện tích âm đức đều xuất phát từ tâm. Chỉ cần tâm ta chí thành làm việc thiện là công đức vô lượng vô biên. Như khiêm tốn cũng là một việc thiện, mà không phải bỏ tiền ra làm. Sao ông lại không biết phản tỉnh, thấy khả năng của mình còn kém, trở lại mắng giám khảo bất công?

Trương Úy Nghiêm nghe lời đạo sĩ, từ đó về sau dẹp bỏ tâm kiêu mạn, chú ý ước thúc lấy mình, mỗi ngày đều gắng công làm lành, tích âm đức. Đến năm Đinh Dậu, một hôm ông nằm mơ thấy đến một nơi nhà cửa to lớn, nhìn thấy một danh sách thi đậu trong đó còn nhiều chỗ để khuyết. Ông không hiểu mới hỏi người bên cạnh:

- Đây là cái gì?

Người đó trả lời:

- Đây là danh sách thi đậu năm nay.

Trương Úy Nghiêm lại hỏi:

- Sao trong danh sách lại có nhiều chỗ để khuyết?

Đáp:

Cõi âm đối với những người đi thi, ba năm xét duyệt một lần. Phải là người không có lỗi lầm, tích chứa âm đức mới có tên trong sổ này. Như phần trước trong danh sách để trống, đó là tên của những người lẽ ra thi đậu, song do vì phạm phải tội lỗi nên bị xóa tên.

Kế đó, lại chỉ một hàng trong danh sách, nói:

- Ba năm nay, ông rất chú ý việc ước thúc bản thân, không có phạm lỗi, có lẽ sẽ bổ khuyết vào chỗ này. Hy vọng ông tự biết trân trọng, đừng phạm sai lầm.

Sau đó, trong kỳ thi Hội, quả nhiên họ Trương được trúng tuyển hạng thứ một trăm lẽ năm.

Qua những chuyện đã xảy ra ở trên, chúng ta biết rằng xung quanh đều có quỷ thần giám xét hành vi của mình. Do đó, việc lành lợi ích cho người phải nỗ lực làm; việc ác tổn hại đến người phải cố gắng tránh. Cho nên, tất cả thiện ác, lành dữ đều do ta quyết định. Lòng mình giữ lương thiện, ước thúc mọi hành vi bất thiện, không đắc tội với quỷ thần trời đất, và khiêm tốn không kiêu ngạo tự mãn, chính là căn bản của phước đức. Còn những người kiêu ngạo nhất định không phải là bậc khí lượng to lớn dài lâu, cho dù họ có thành đạt cũng chỉ một thời, không cách gì hưởng phước lâu dài. Người không khiêm tốn, không chịu học hỏi và cũng không ai thích dạy bảo cho họ.

Khiêm tốn vô cùng quan trọng, có thể giúp ta học hỏi được bao điều hay lẽ phải. Người khác có gì hay, có việc gì thiện ta liền theo học, được việc lành vô cùng vô tận. Nhất là trong việc tu dưỡng đạo đức, khiêm tốn đóng một vai trò quan trọng hàng đầu.

Long thần hộ pháp ở bên ta, lành dữ ta làm khó dấu qua. Khiêm tốn học điều lành lẽ phải, tự nhiên phước đức sẽ hằng sa, tự nhiên phước đức sẽ hằng sa!

Cổ nhân có câu: “Cầu công danh được công danh, cầu giàu sang được giàu sang”. Người có chí lớn như cây có rễ, sẽ sinh ra cành lá, hoa trái.

Muốn thành tựu được chí lớn, người ta phải tâm tâm niệm niệm khiêm tốn, có việc gì lợi ích cho người, dù nhỏ mảy may, cũng ra sức làm. Như vậy, tự nhiên sẽ cảm động với trời đất.

Làm phước hoàn toàn ở nơi ta. Chỉ cần ta quyết tâm làm là được. Những người mưu cầu công danh hiện nay, thật ra không có quyết tâm, hằng tâm, chân tâm, mà chỉ tùy hứng, tùy tiện trong nhất thời. Mạnh Tử nói về Tề Tuyên Vương:

- Đại vương yêu thích âm nhạc. Nếu yêu thích đến đúng mức thì có thể khiến vận mệnh nước Tề hưng thịnh. Nhưng đại vương yêu thích âm nhạc chỉ vì tìm cầu niềm vui cho cá nhân mà thôi. Nếu đại vương biết đem tâm tìm cầu niềm vui cho riêng mình, mở rộng ra, khiến có thể cùng nhân dân chia sẻ niềm vui, khiến mọi người được vui, thì lo gì vận mệnh nước Tề không hưng thịnh?

Tôi nghĩ, việc cầu công danh đạo lý cũng như vậy. Phải thực hiện việc cầu công danh này dựa trên tâm tích đức hành thiện, đồng thời phải gắng hết sức mình làm, thì vận mệnh và phước báo đều do ta quyết định.

***

Thưa các bạn, xem hoặc nghe xong sách Làm Chủ Vận Mệnh này, trong tâm bản chất có nhiều xúc cảm, được lợi ích không nhỏ. Đây là một quyển sách cảm động và thanh tịnh hóa lòng người.

Về mặt văn chương, quyển sách này tuy bề ngoài dễ hiểu, song thật ra trong đó chứa đựng biết bao triết lý nhân sinh sâu xa, cần phải dụng tâm thể nhận mới thấy được giá trị của nó.

Cho nên, kính mong các vị nghe xong hãy nghe đi nghe lại nhiều lần, đọc xong hãy đọc đi đọc lại nhiều lượt để củng cố, tăng trưởng tín tâm, học theo gương của Liễu Phàm tiên sinh, bỏ ác làm lành, tu nhân tích đức, để cải đổi mệnh vận xấu ác, khổ đau thành mệnh vận tốt đẹp, hạnh phúc cho mình. Thật ra, tương lai ở trong tay chúng ta. Không luận về mặt học nghiệp, sự nghiệp, gia đình...Cho đến trở thành Thánh Hiền, đều dựa trên căn bản này mà thành tựu mỹ mãn.

Vì lợi ích cho số đông, nên rất mong mọi người cùng phát tâm tổ chức thực hiện việc in ấn, sang băng ghi âm sách Làm Chủ Vận Mệnh này để kết duyên lành cùng đại chúng trong xã hội. Mong rằng nhờ đó sẽ khiến lòng người trở nên lương thiện, mọi người biết sống một nếp sống đạo đức tốt đẹp. Nếu biết học theo đây, không làm các việc ác, gắng sức làm điều lành, thanh tịnh tâm ý mình, thì cá nhân sẽ thăng hoa, gia đình sẽ mỹ mãn, xã hội sẽ an định, đất nước sẽ an vui và thế giới sẽ hoà bình.